Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

An Analytical Study of the Nature of the Option Condition (Khiyar al-Shart) in Imami Jurisprudence and Iranian Law: An Approach to Digital Economy Challenges

Document Type : research

Authors
Karim Asghari 1
Ali Bahraminejad 2
Ahmad Reza Khazaei 3
1 Department of Jurisprudence and Islamic Law and Imam Khomeini's Thought, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Central Tehran Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, CT.C., Islamic Azad University, Tehran, Iran.
10.22034/ejs.2026.586437.2184
Abstract
Background and Aims: The “option condition” is a pivotal tool for contract management; however, Article 401 of the Iranian Civil Code mandates the nullity of both the condition and the contract if the duration remains unspecified. This study aims to analyze the jurisprudential foundations of this rigor and assess its compatibility with the requirements of the digital economy to examine the necessity of revising traditional interpretations of temporal ambiguity and the rule of Gharar in smart contracts.

Materials and Methods: This is a theoretical research conducted through a descriptive-analytical methodology.

Ethical Considerations: Throughout all stages of this research, honesty, integrity, and the originality of the texts have been strictly observed.

Findings: The findings indicate that distinguishing between the jurisprudential nature of the option condition and the agreement upon it challenges the notion of absolute nullity. In blockchain-based smart contracts, “If-Then” logic replaces calendar time, and silence regarding duration does not necessarily imply Gharar-based ambiguity. Furthermore, traditional interpretations of Article 401 conflict with the principles of validity and bindingness in modern transactions and digital commercial customs, thereby jeopardizing contractual stability.

Conclusion: The study concludes that a “customary duration” or “reasonable duration” should be the criterion instead of absolute nullity. Recognizing programming codes as an explicit expression of execution timing in smart contracts prevents the instability of large-scale transactions. It is suggested that through a narrow interpretation of Article 401 and by relying on the validity of digital events, unnecessary nullities in the context of the modern economy can be prevented.
Keywords
Option Condition (Khiyar al-Shart)
Article 401 of the Civil Code
Smart Contracts
Blockchain
Digital Economy
Contractual Stability
Subjects
 
منابع
منابع فارسی
امامی، سید حسن (1398). حقوق مدنی (دوره ۶ جلدی)، جلد اول، چاپ چهلم، تهران: انتشارات اسلامیه.
-      امیری، علی؛ و پهلوان زاده، عباس (1403). مبانی حقوق بانکی. تهران: امجد.
-      انصاری، شیخ مرتضی (1428). کتاب المکاسب، جلد ششم (خیارات)، قم: انتشارات مجمع الفکر الاسلامی.
-      بازگیر، یدالله (1395). آرای قطعیت یافته دادگاه‌ها در امور مدنی (خیارات و احکام راجع به آن)، چاپ پنجم، تهران: نشر بازگیر.
-      تاج لنگرودی، محمدحسن (1404). چالش‌های حقوقی انعقاد، اجرا و انحلال قرارداد هوشمند در بستر بلاک‌چین. تهران: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.
-      توسلی، علی (1403). ثبت الکترونیک معاملات املاک (از منظر قانون الزام به ثبت معاملات اموال غیرمنقول). تهران: دادگستر.
-      جلیلی، میرجمیل (1399). آثار امضاء در قراردادهای سنتی و الکترونیکی. تهران: انتشارات آموزش برتر.
-      حکیم، سید محسن (1416). مستمسک العروة الوثقی، جلد ۱۳. قم: دارالتفسیر.
-      حمیدی، محمدمهدی (1402). ‏‫بررسی تحلیلی امکان انتساب انعقاد قرارداد به سامانه‌های هوشمند. قم: حقوق پویا.
-      خرام سید امین، حق پرست ذوالفقار، و اسدی کوه باد هرمز (1403). مسئولیت مدنی دولت در جبران هزینه ناشی از اقتصاد تورم‏زا با تاکید بر قواعد فقهی لاضرر و عدل و انصاف. پژوهش‌های تطبیقی فقه، حقوق و سیاست، 6(1)، 339-353.
-      شاه‌طاهری، شبنم‌سادات (1398). الزامات و چالش‌های ثبت الکترونیک اسناد و املاک کشور. تهران: سنجش و دانش‏‫.
-      شهری، غلامرضا (1404). حقوق ثبت اسناد و املاک. تهران: جهاد دانشگاهی.
-      شهید ثانی، زین الدین (1413). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. جلد 4. قم: بنیاد معارف اسلامی.
-      شهیدی، مهدی (1399). آثار قراردادها و تعهدات (دوره حقوق مدنی). چاپ هشتم، تهران: مجد.
-      صفایی، سید حسین (1400). دوره مقدماتی حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها، جلد دوم، چاپ بیست و ششم، تهران: نشر میزان.
-      علوی امین، سیدمحمدطاها (1402). حقوق قراردادهای هوشمند: نسل جدید قراردادهای الکترونیک. قم: میراث انبیاء (ع)‏.
-      کاتوزیان، ناصر (1397). حقوق مدنی: قواعد عمومی قراردادها. جلد پنجم. چاپ دهم. تهران: شرکت سهامی.
-      کاتوزیان، ناصر (1401). قانون مدنی در نظم حقوقی کنونی. تهران: میزان.
-      کاتوزیان، ناصر (1402). حقوق مدنی: ایقاع. تهران: شرکت سهامی انتشار.
-      محقق حلی، جعفربن حسن (1367). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. جلد ۲. قم: اسماعیلیان.
-      مرادی، رضا (1404). قرارداد‌های هوشمند و اجرای خودکار تعهدات. تهران: یافته.
-      موسوی افشار، میرصابر (1404). ثبت الکترونیک و تحول دیجیتال در حکمرانی نوین با تاکید بر نقش هوش مصنوعی در دولت هوشمند. تبریز: نشر شیردل.
-      موسوی بجنوردی، سید محمد (1396). قواعد فقهیه. جلد دوم، چاپ چهارم، تهران: نشر میعاد.
-      نجفی، محمدحسن (1362). جواهر الکلام، ج ۲۳. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
-      نوری، محمد علی، و نخجوانی، رضا (1390). حقوق تجارت الکترونیکی. تهران: گنج دانش.
-      نیکومنش، فاطمه (1401). قرارداد هوشمند در ساحت مالکیت فکری. تهران: اندیشه عصر.
 
منابع لاتین
-      Boccia, Francesco (2017). The Challenge of the Digital Economy. London: Springer International Publishing.
-      Cheung, Paul (2023). The ASEAN Digital Economy. Hague: Taylor & Francis.
-      Kaur, Napinder (2025). Innovation and the Sharing Economy. Hague: Taylor & Francis.
-      Lau, Chi (2023). Economic and financial issues in the post-covid-19 world. London: Frontiers Media SA.
-      UNCTAD (2024). Digital Economy Report 2024. London: United Nations Conference on Trade and Development (UNCTAD) Press.
-      Wang, Chengqi (2025). Moving Towards Sustainable Development: Exploring the Impact of Land-Use Policies on Land Green Utilization Efficiency. London: Frontiers Media SA.
.
 
Strategic Studies of Jurisprudence and Law
Volume 8, Issue 3 - Serial Number 30
Studies of economic jurisprudence
Summer 2026
Pages 237-254