Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Conflict Between Freedom of Contract and Consumer Protection in the Digital Economy: A Legal and Ja'fari Jurisprudential Perspective

Document Type : research

Author
Maryam Rastegar
Department of Private Law, Shiraz Branch, Islamic Azad University, Shiraz, Iran.
10.22034/ejs.2026.564665.2150
Abstract
Background and Aims: This study aims to examine the conflict between freedom of contract and consumer protection in the digital economy from both legal and Ja'fari jurisprudential perspectives. With the expansion of electronic transactions and digital contracts, the potential for inequality and injustice toward consumers has increased. The main research question is how to achieve a balance between the parties' contractual freedom and the protection of consumer rights.
Materials and Methods: This research is of theoretical type and the research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and has been done by referring to documents, books and articles.
Ethical Considerations: In order to organize this research, while observing the authenticity of the texts, honesty and fidelity have been observed.
Findings: The study finds that, on one hand, freedom of contract is recognized as a fundamental principle in civil law and Ja'fari jurisprudence; on the other hand, restrictions such as the prohibition of uncertainty (gharar), injustice (ajhaf), and harm are applied in jurisprudence and consumer protection regulations within civil law and electronic commerce.
Conclusion: Achieving a balance between freedom of contract and consumer protection requires integrating legal and jurisprudential measures, ensuring that contractual freedom is preserved while protecting consumers from the adverse effects of unfair contracts.
Keywords
Freedom of Contract
Consumer Protection
Digital Economy
Ja'fari Jurisprudence
Rights Conflict
Subjects
-     ابراهیمی سالاری، تقی، مقدسی، محدثه، و عاشورزاده، اعظم. (1393). حقوق مصرف کننده از دیدگاه اسلام و عملکرد آن در اقتصاد ایران. همایش دوسالانه اقتصاد اسلامی (اخلاق در اقتصاد اسلامی و اقتصاد ایران).
-     ابوالقاسم کاشانی، مهوش (1402). حقوق مصرف کننده فرآورده های غذایی. پژوهشنامه حقوق خصوصی احرار، 4(1)، 23-40.
-     احمدی جشفقانی، حسینعلی و شاهرخی، حمیدرضا (1397). حقوق مصرف کننده در تجارت الکترونیک/ مطالعه موردی ایران. کنفرانس بین المللی مطالعات بین رشته ای در مدیریت و مهندسی.
-        انصاری، مرتضی (1420). مکاسب. جلد6. قم: تراث الشیخ الأعظم.
-     بحری، ادریس. (1399). بررسی مکانیزمهای کنترل شروط غیرمنصفانه درقراردادهای مصرف کننده. کنفرانس بین المللی و ملی مطالعات مدیریت، حسابداری و حقوق.
-     بختیاروند، مصطفی. (1390). انعقاد قرارداد الکترونیک و حمایت از مصرف کننده. مطالعات حقوق خصوصی (حقوق)، 41(1)، 115-125.
-     بختیاری، فاطمه، بختیاری، زهرا، و حسینی، مینا. (1401). تحلیل و ارزیابی حقوق موضوعه ایران در زمینه حمایت از حقوق مصرف کننده در مقابل تولیدکننده و توزیع کننده تجهیزات پزشکی غیر استاندارد. حقوق پزشکی، 16(57)، 7-29.
-     تقی پور درزی نقیبی، محمدحسین؛ مسلم زاده، فاطمه و طالقان غفاری، مهدی (1402). قواعد حمایتی موجود در قانون حمایت از مصرف کنندگان در نگاهی تطبیقی با قانون مدنی. دانش حقوق مدنی، 12(23)، 19-34.
-        جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1399). مکتب­های حقوقی در اسلام. تهران: گنج دانش.
-     حبیبا، سعید، و مظفری، محبت. (1396). دکترین استیفای حق در حوزه علائم تجاری با نگاهی بر حقوق مصرف کننده. مطالعات حقوق خصوصی (حقوق)، 47(4)، 631-646.
-     خالدی، پری، قاسمی حامد، عباس، و بهشتی، اکرم. (1399). حقوق مصرف کننده در مرحله پیش قراردادی با مطالعه تطبیقی در حقوق انگلیس. تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری (دانشنامه حقوق و سیاست)، 16(44)، 11-36.
-     دادگر، یداله، و احسانی، اکرم. (1399). تحلیل اقتصادی نقض تعهد در فضای تجارت الکترونیک با رویکرد حقوق مصرف کننده. تمدن حقوقی، 3(6)، 42-58.
-     رحیمی، حسین. (1401). حمایت از حقوق مصرف کننده در کسب و کار آنلاین در پرتوی قانون تجارت الکترونیک. کنفرانس بین المللی فقه، حقوق و پژوهش های دینی.
-     رهنمون، رئوف، و شیخ الاسلامی، اسعد. (1390). حمایت از حقوق مصرف کننده و قلمرو آن در فقه شافعیان و امامیه. فقه و مبانی حقوق اسلامی (مقالات و بررسی ها)، 44(1)، 77-97.
شجاعی، رسول، قنواتی، جلیل، تقی زاده، تورج، و حبیب نژاد، سیدحبیب. (1398). تبیین مبانی واصول اخلاقی حقوق مصرف کننده از دیدگاه                                                                                                                                                    
Strategic Studies of Jurisprudence and Law
Volume 8, Issue 1 - Serial Number 28
Studies of economic jurisprudence
Spring 2026
Pages 189-203