Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

The Role of Shareholders in Bringing Derivative Actions on Behalf of Joint-Stock Companies: A Study of Judicial Practice in Iran and France

Document Type : research

Authors
Hossein Papi
Javad Niknejad
Department of Private Law, Am.C., Islamic Azad University, Amol, Iran
10.22034/ejs.2026.551072.2134
Abstract
Background and Aims: The role of shareholders in bringing derivative actions on behalf of joint-stock companies constitutes one of the fundamental issues of corporate law, as this mechanism serves as an instrument to ensure corporate governance and prevent managerial abuse. In comparative law, particularly in Iran and France, shareholders may, under specific circumstances, initiate legal proceedings on behalf of the company in order to obtain compensation for damages suffered by the company.

Materials and Methods: This research is theoretical in nature and adopts a descriptive-analytical approach.

Ethical Considerations: Throughout the preparation of this study, authenticity of sources, honesty, and academic integrity were fully observed.

Findings: In Iran, the 1967 Amendment to the Commercial Code provides the primary legal framework for this institution; however, limitations such as minimum shareholding requirements and scattered judicial precedents reduce its effectiveness. In contrast, French law, by recognizing the “action sociale ut singuli,” offers a more flexible mechanism with greater protection for minority shareholders, while French judicial practice has played a decisive role in the development and interpretation of this institution.

Conclusion: A comparative analysis reveals that while both legal systems align in recognizing shareholders’ rights to bring such actions, significant differences exist in the conditions for initiating lawsuits, enforcement mechanisms, and practical efficiency.
Keywords
Shareholders
Derivative action
Joint-stock company
Iranian and French case law
Corporate governance
Subjects
-      الجوینی، محمد بن محمد. (۱۳۹۸). الآداب الشرعیة، ج ۲. بغداد: دار المعارف.
-      المارجی، حسن. (۱۴۰۰). الفقه على المذاهب الأربعة. قم: مؤسسه الفقه الاسلامی.
-      ابن قدامة، محمد بن احمد. (۱۳۹۷). المغنی. بیروت: دار الفکر.
-    ابوعطا، محمد و پوررشید، سیده زهرا. (1396). دعوای مسئولیت مدنی سهامداران علیه مدیران شرکت سهامی در حقوق ایران و فرانسه. فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، 47(1)، 79-98.
-    اسکینی، ربیعا. (1389). حقوق تجارت (شرکت‌های تجاری) (جلد 2، چاپ سیزدهم). تهران: سمت.
-    اصغری آقمشهدی، فخرالدین و عیسایی تفرشی، محمد. (1385). ماهیت حقوقی رابطه مدیران شرکت‌های سهامی با شرکت. مجله دانشکده علوم اداری و اقتصادی دانشگاه اصفهان، 18(2)، 83-104.
-    پاسبان، محمدرضا. (1389). اهلیت شرکت‌های تجاری و حدود اختیارات مدیران شرکت‌های تجاری. مجله تحقیقات حقوقی، 51، 59-85.
-    پاسبان، محمدرضا و جهانیان، مجتبی. (1392). دعوای مشتق و آیین آن: بررسی تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس. پژوهش حقوق خصوصی، 2(4)، 133-151.
-    تفرشی، محمد. (1378). مباحثی تحلیلی از حقوق شرکت‌های تجاری (جلد 1). تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
-    طهماسبی، علی. (1394). تأملاتی در خصوص دعوای مشتق از دیدگاه حقوق دادرسی. دانش حقوق مدنی، 4(2)، 55-72.
-    ابوعطا، محمد و پوررشید، سیده زهرا. (1396). دعوای مسئولیت مدنی سهامداران علیه مدیران شرکت سهامی در حقوق ایران و فرانسه. فصلنامه مطالعات حقوق خصوصی، 47(1)، 79-98.
-    پاسبان، محمدرضا و جهانیان، مجتبی. (1392). دعوای مشتق و آیین آن: بررسی تطبیقی در حقوق ایران و انگلیس. پژوهش حقوق خصوصی، 2(4)، 133-151.
-    قربانی لاچوانی، مجید. (1386). دعوای مشتق: مطالعه تطبیقی در حقوق آمریکا، انگلیس و ایران. پژوهش حقوق و سیاست، 9(22)، 89-114.
-      کاویانی، کوروش. (1389). حقوق شرکت‌های تجاری (چاپ دوم). تهران: میزان.
-    کیا، حسن. (1393). دعوی مستقیم و غیرمستقیم در حقوق ایران (چاپ اول). تهران: انتشارات اندیشه عصر.
-    موسوی، احمد. (1390). رابطه مجامع عمومی با مدیران شرکت‌های سهامی در حقوق ایران و انگلستان. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 4(14)، 55-70.
-     نیک‌نژاد، جواد. (1390). جایگاه حقوقی مدیران شرکت‌های سهامی در فقه، حقوق ایران و انگلستان. مطالعات فقه و حقوق اسلامی، 7(25)، 115-135.
 
 
 
منابع لاتین
-       Armour, J., Enriques, L., Hansmann, H., & Kraakman, R. (2017). The Anatomy of Corporate Law: A Comparative and Functional Approach. Oxford: Oxford University Press.
-       Armour, John, & Skeel Jr., David A. (2007). Who Writes the Rules for Hostile Takeovers, and Why? —The Peculiar Divergence of US and UK Takeover Regulation. Georgetown Law Journal, 95(6), 1727–1794.
-       Boulet, Romain, Mazzega, Pierre, & Bourcier, Danièle. (2011). A network approach to the French system of legal codes – Part I: Analysis of a dense network. arXiv.
-       Bratton, William W., & McCahery, Joseph A. (2001). Incomplete Contracts Theories of the Firm and Comparative Corporate Governance. Theoretical Inquiries in Law, 2(2), 745–776.
-       Cheffins, Brian R. (2001). Does Law Matter? The Separation of Ownership and Control in the United Kingdom. Journal of Legal Studies, 30(2), 459–484.
-       Combrexelle, Jean-Denis. (2024, September 17). De la salle des machines de l'État jusqu'au manageur. Le Monde.
-       Davies, P. L. (2010). Principles of Modern Company Law (9th ed.). London: Sweet & Maxwell.
-       Deakin, Simon, & Singaravelu, Prabirjit. (2009). The Law and Economics of Corporate Insolvency: A Comparative Study of the UK and France. Centre for Business Research, University of Cambridge, Working Paper No. 396.
-       Enriques, Luca, & Volpin, Paolo F. (2007). Corporate Governance Reforms in Continental Europe. Journal of Economic Perspectives, 21(1), 117–140.
-       Gautier, J. (2021). Droit des sociétés: Gouvernance et responsabilité des dirigeants. Paris: Dalloz.
-       Kershaw, D. (2012). Company Law in Context: Text and Materials (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press.
-       Menjucq, Michel, Fages, Fabrice, & Vuidard, Lionel. (2008). The European Company under French Law: Main Features. European Business Organization Law Review, 9(1), 137–154.
-       Merle, P., & Fauchon, A. (2022). Droit commercial: Sociétés commerciales (26e éd.). Paris: Dalloz.
-       Pargendler, M. (2019). The Role of Derivative Suits in Corporate Governance. Theoretical Inquiries in Law, 20(1), 139–169.
-       Saupin, Thiphaine. (2023). Les sources du droit des sociétés. LGDJ.
-       Segrestin, Blanche, Hatchuel, Armand, & Levillain, Kevin. (2021). When the Law Distinguishes Between the Enterprise and the Corporation: The Case of the New French Law on Corporate Purpose. Journal of Business Ethics, 171(1), 1–13.
-       Tallon, P. (2019). La personnalité morale et la responsabilité des dirigeants. Paris: LGDJ.
-       Trémeau, Isabelle. (2010). Les structures du droit des sociétés dans la jurisprudence de la chambre commerciale de la Cour de cassation (Thèse de doctorat, Université Paris 2).
 
Strategic Studies of Jurisprudence and Law
Volume 8, Issue 1 - Serial Number 28
Studies of economic jurisprudence
Spring 2026
Pages 171-188