Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

A Jrisprudential and Legal Study of the Civil liability of the Government for Damages Caused by Severe Currency Fluctuations

Document Type : research

Authors
1 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Payame Noor University, Tehran, Iran
2 Assistant Professor Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law Payame Noor University, Tehran Iran.
10.22034/ejs.2025.492062.1992
Abstract
Background and purpose: Currency fluctuations in Iran have been very severe, especially during the last two decades, and have severely affected the lives of economic activists and the general public. Accordingly, the purpose of this article is to study the jurisprudential and legal study of the civil liability of the government for damages caused by severe currency fluctuations.
Materials and Methods: This article is descriptive and analytical. The materials and data are also qualitative, and questionnaires were used to collect the materials and data.
Ethical Considerations: In this article, the originality of the texts, honesty, and trustworthiness have been observed.
Findings: From a jurisprudential perspective, rules such as the rule of harmlessness indicate the civil liability of the government, although the rule of benevolence can be interpreted as the lack of government liability. The foundations of civil liability of the government and regulatory agencies in exchange rate fluctuations are the theory of fault, the theory of risk, and the guarantee of rights. But this is not the whole truth.
Conclusion: The sharp fluctuations in the exchange rate in Iran are not solely influenced by the financial and exchange rate policies of the Central Bank. Other variables such as sanctions are considered one of the main factors in the rapid In Iran, despite the prediction of some specific situations in the approved laws that accept the responsibility of the government in accordance with the theories of fault or risk; in many cases, it faces legal problems or gaps.
Keywords
Subjects

الف. کتب
ابوالحمد، عبدالحمید. (1370). مسئولیت مدنی دولت (تحولات حقوق خصوصی)، چاپ دوم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
امامی، سیدحسن. (1395). حقوق مدنی، جلد اول، چاپ پانزدهم، تهران، انتشارات کتابفروشی اسلامیه.
امیر ارجمند، دکتر اردشیر. (1379- 1378). تقریرات درس حقوق اداری تطبیقی، چاپ اول، تهران، اتتشارات دانشگاه شهید بهشتی.
جعفری لنگرودی، محمد جعفر. (1392). ترمینولوژی حقوق، چاپ بیست و پنجم، تهران، انتشارات گنج دانش.
حسینی نژاد، حسینقلی. (1370). مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران، انتشارات بخش فرهنگی جهاد دانشگاهی دانشگاه شهید بهشتی.
درودیان، حسنعلی. (1379). جزوه مسئولیت مدنی (دوره کارشناسی)، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
صدر الحفاظی، نصرالله. (1389). نظارت قضایی بر اعمال دولت در دیوان عدالت اداری، چاپ اول، تهران، نشر شهریار.
صفایی، سیدحسین. (1385). دوره مقدماتی حقوق مدنی (قواعد عمومی قراردادها)، جلد دوم، چاپ چهارم، تهران، نشر میزان.
صیدایی، سید اسکندر. (1390). تورم در ایران، چاپ اول، تهران، انتشارات گل واژه.
طباطبایی موتمنی، منوچهر. (1381). حقوق اداری، چاپ چهارم، تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت).
قاسم زاده، سید مرتضی. (1378). مبانی مسئولیت مدنی، چاپ اول، تهران، نشر دادگستر.
قبله‏اى خوئى، خلیل. (1377). قواعد فقه (بخش جزا)، جلد سوم، چاپ دوم، تهران، انتشارات سمت.
کاتوزیان، ناصر. (1374). حقوق مدنی (ضمان قهری- مسئولیت مدنی)، چاپ اول، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، ناصر. (1386). حقوق مدنی (الزام‌های خارج از قرار داد)، چاپ هشتم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، ناصر. (1386). حقوق مدنی (ضمان‌ قهری)، چاپ هشتم، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
کاتوزیان، ناصر. (1398). دوره مقدماتی حقوق مدنی (وقایع حقوقی)، چاپ بیستم، تهران، نشر یلدا.
گزارش حقوقی علمی. (1384). مسئولیت مدنی مؤسسات عمومی، چاپ اول، تهران، انتشارات پژوهشکده ریاست جمهوری.
محقق داماد، مصطفی. (1362). مباحثی از اصول فقه، چاپ سوم، تهران، مرکز نشر علوم اسلامی.
مشایخی، قدرت الله. (1387). قاعده‌های فقهی، چاپ اول، تهران، انتشارات سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت) و دانشگاه الزهرا (ص).
مطهری، مرتضی. (1357). نظام حقوق زن در اسلام، چاپ هشتم، تهران، انتشارات صدرا.
معین، محمد. (1376). فرهنگ فارسی، جلد اول، چاپ سوم، تهران، انتشارات امیرکبیر.
موسی زاده، رضا. (1399). حقوق اداری، چاپ دوازدهم، تهران، نشر میزان.
نوری، مهدی و همکاران. (1391)، تورم در اقتصاد ایران (مرور پژوهش‌های انجام شده)، چاپ اول، تهران، نشر مرکز پژوهشی و آموزشی کوثر وابسته به بسیج دانشجویی دانشگاه تهران.
ب. مقالات:
بادینی، حسن. (1383). «هدف مسئولیت مدنی»، مجله دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دوره 0، شماره 66، صص 114-55.
سلامی زاده، فاطمه؛ رشوند بوکانی، مهدی. (1395). «قاعده احترام در فقه امامیه»، نشریه مطالعات علوم سیاسی-حقوق فقه، دوره 2، شماره‌های 3-1، صص 112-102.
غمائی، مجید. (1376). مسئولیت مدنی دولت نسبت به اعمال کارکنان خود (با دیباچه دکتر ناصر کاتوزیان)، چاپ اول، تهران، نشر دادگستر.
محقق داماد، مصطفی. (1391). «نقش قواعد اتلاف و تسبیب در مسئولیت مدنی زیست محیطی»، نشریه مطالعات اسلامی- فقه و اصول، سال 44، شماره 89، صص 62-41.
معبودی، رضا؛ آسایش، حمید؛ شجاعی، سید احمد.(1402). بررسی اثر نوسانات نرخ ارز بر رشد بخش‌های اقتصادی ایران، مجله اقتصاد و بانکداری اسلامی، شماره 44 صص 219 - 242.
منابع عربی
ابن حنبل، احمد بن محمد. (1401). مسند الإمام أحمد بن حنبل، جلد یازدهم، چاپ اول، بیروت- لبنان، دار صادر.
ابن‌ماجه، محمد بن یزید. (1373/ 1954)، سنن ابن‌ماجة، چاپ اول، قاهره- مصر، چاپ محمدفؤاد عبدالباقی.
ابوداوود، سلیمان بن اشعث. (1420). کتاب السنن، جلد دوم، چاپ اول، قاهره- مصر، نشرموسسه علمی فرهنگی دارالحدیث سازمان چاپ و نشر.
البیهقی، أحمد بن الحسین بن علی بن موسى. (1424). سنن الکبری، جلد دهم، چاپ سوم، بیروت- لبنان، الناشردار الکتب العلمیة.
صحیح البخاری، محمد بن اسماعیل بخاری. (1401). الجامع الصحیح المختصر، چاپ اول، بیروت- لبنان، النشردار الفکر.
الطریحی، فخرالدین. (1985). مجمع البحرین، چاپ اول، بیروت- لبنان، دار و مکتبه الهلال..
علامه حلّی، حسن بن یوسف. (1418). قواعد الاحکام، جلد سی و یکم و سی و ششم، چاپ دهم، قم،‌ مؤسسه نشر اسلامی.
مراغه‌ای، میر فتاح. (1417). العناوین، جلد دوم، چاپ اول، قم، دفتر انتشارات اسلامی.
مکی عاملی (شهید اول)، محمد بن جمال الدین. (1417). العمه الدمشقیه، جلد اول، چاپ سوم، قم، انتشارات دارالفکر.
مـوسوى خـویى‌، سید‌ ابو‌ القاسم. (1417). مصباح الفقاهه، تقریر محمد على توحیدى، جلد هفتم، چاپ چهارم، قم،  ناشرالأنصاریة.
نجفی، محمدحسن. (1404). جواهرالکلام فی‌ مسائل‌ الحلال‌ و الحرام‌، تحقیق شیخ عباس قمی قوچانی‌، جلد سی و هفتم، چاپ پنجم، بیروت- لبنان، دار احیاءالتراث.
الندوی، علی احمد. (1430). القواعدالفقهیه، چاپ اول، دمشق- سوریه، نشر دارالقلم.