Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Criticism and Evaluation of Laws Governing the Return of Property in Iranian law With an Approach to Islamic Jurisprudence

Document Type : research

Authors
1 PhD student, Department of Criminal Law and Criminology, Sari Branch, Islamic Azad University, Sari, Iran.
2 Professor, Department of Criminal Law and Criminology, University of Mazandaran, Babolsar, Iran.
10.22034/ejs.2025.510391.2047
Abstract
Background and purpose: The need to adapt laws to the principles of Islamic jurisprudence and the principle of transparency in legal processes, as well as the emergence of challenges in the administration of justice and the protection of owners' rights, necessitate the review and amendment of laws governing the return of property with a jurisprudential approach. This research addresses the topic of "Criticism and Evaluation of Laws Governing the Return of Property in Iranian Law with an Approach to Islamic Jurisprudence."
Materials and Methods: This research is of a theoretical type and has been carried out using a descriptive-analytical method.
Ethical Considerations: In this research, the principles of trustworthiness, honesty, neutrality and originality of the work have been respected.
Findings: Articles 215 of the Islamic Penal Code and 148 of the Criminal Procedure Code, which are among the general laws on property recovery, need to be revised.
Conclusion: The subordination of payment of the equivalent or price in the event of failure to return the property, as an indisputable principle, in addition to the best possible implementation of the laws, necessitates the need to review Article 215 of the Islamic Penal Code and Article 148 of the Criminal Procedure Code. The legislator's approach in Note 2 of Article 215 of the Islamic Criminal Code, based on granting permission to sell the proceeds of crime, is justified by evidence such as the "rule of maintaining order" and the trustworthiness of the prosecutor or the court.
Keywords
Subjects

  • الف. منابع فارسی

    کتاب

    • بهرامی احمدی، حمید، سوء استفاده از حق، بی­جا: انتشارات اطلاعات، 1377.
    • جعفری لنگرودی، محمد‌جعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران: انتشارات گنج دانش، 1378.
    • جمعى از پژوهشگران، فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بیت علیهم السلام، قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامى بر مذهب اهل بیت علیهم السلام، 1426.
    • خالقی، علی، نکته‌ها در قانون آیین دادرسی کیفری، تهران: موسسه مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1393.
    • زراعت، عباس؛ مهاجری، علی،آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر فکرسازان، 1386.
    • کاتوزیان، ناصر، الزامهای خارج از قرارداد، ضمان قهری، مسئولیت مدنی، تهران: دانشگاه تهران، 1374.
    • گلدوزیان، ایرج، محشای قانون مجازات اسلامی بر مبنای قانون مصوب 1/2/1392 به همراه مفاهیم جدید و قوانین جزایی پیشین، بی­جا: مجمع علمی و فرهنگی مجد، 1392.
    • محمدی، ابوالحسن، قواعد فقه، تهران: نشر یلدا، 1374.
    • محقق داماد، سید مصطفی، قواعد فقه، تهران: مرکز نشر علوم اسلامی، 1406.
    • مدنی، سیدجلال الدین، آیین دادرسی کیفری، تهران: نشر پایدار، 1387.
    • مرعشی، محمد حسن، دیدگاه‌هاى نو در حقوق، چاپ دوم، تهران: نشر میزان، 1427.
    • یزدانیان، علی رضا،، قواعد عمومی مسئولیت مدنی، بی‌جا: انتشارات میزان، 1386.
    • مقاله
    • احمدی­زاده، سید حمیدرضا؛ محمودی جانکی، فیروز؛ شیدائیان، مهدی، جایگاه اصل انصاف در فقه و حقوق کیفری ایران، فصلنامه فقه جزای تطبیقی، دوره دوم، شماره چهارم، صفحات 110-101، 1401.
    • رهبر، مهدی؛ خطیبی، منیره، مثلی و قیمی از منظر فقه اسلامی و حقوق ایران، دوفصلنامه فقه مقارن، سال سوم، شماره 5، صفحات 41-62، 1394.

    ب- منابع عربی

    • احمد محمد، سلیمان، ضمان متلفات فی الفقه الاسلامی، بی­جا: انتشارات مطبعه السعاده، 1405.
    • اصفهانى، محمد حسین، حاشیه بر مکاسب، بی­جا: دار المصطفى (ص) لإحیاء التراث، بی­تا.
    • انیس، ابراهیم و دیگران، المعجم الوسیط، مصر: بی­نا، 1961.
    • بحرالعلوم، محمدبن‌محمدتقى، بلغة الفقیه، تهران: منشورات مکتبة الصادق، 1403.
    • حر عاملى، محمدبن‌حسن، وسائل الشیعة، قم: مؤسسه آل‌البیت، 1409.
    • حسینی روحانی، صادق، فقه الصادق علیه السلام، قم: مدرسه امام صادق علیه السلام، 1412.
    • حسینی سیستانی، علی، قاعده لا ضرر و لا ضرار، ترجمه اکبر نایب زاده، بی‌جا: انتشارات خرسندی، 1389.
    • حمد شراره، عبدالجبار، احکام الغصب فی الفقه الاسلامی، قم: مکتب الاعلام الاسلامی، 1395.
    • خوانساری، جلال الدین محمد، شرح غررالحکم و دررالکلم، تهران: دانشگاه تهران.، 1360.
    • خوئی، ابوالقاسم، محاضرات فی أصول الفقه، قم: مؤسسه نشر اسلامی، 1364.
    • رشتی نجفى، میرزا حبیب الله، کتاب الغصب، بی­جا، 1322.
    • روحانی، سید صادق حسینى، المسائل المستحدثة للروحانی، قم: مؤسسة دار الکتاب، 1382.
    • سعدی، ابوجیب، القاموس الفقهی لغه و اصطلاحا، دمشق: دار الفکر، 1408.
    • طباطبایى، سیدعلى، ریاض المسائل، قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1412.
    • غروی اصفهانی، شیخ محمد حسین، حاشیه المکاسب، بی­جا، 1408.
    • فراهیدى، خلیل بن احمد، کتاب العین، قم: نشر هجرت، 1410.
    • فیومى، احمد بن محمد، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی، قم: منشورات دار الرضی، 1383.
    • قزوینی، ملا على قارپوزآبادى، صیغ العقود و الإیقاعات محشّى، قم: شکورى، 1414.
    • کاشف الغطاء، محمدحسین، تحریر المجلة، قم: المکتبة المرتضویه، 1359.
    • مامقانی، عبداللّه، مناهج المتّقین فی فقه ائمة الحق و الیقین، قم: نشر آل البیت، 1351.
    • محمود عبد الرحمان، معجم المصطلحات و الألفاظ الفقهیة، بی­جا: انتشارات ذوی القربی، 1430.
    • مراغی، میرعبدالفتاح، العناوین الفقهیه، قم: مؤسسه النشر الاسلامی، 1417.
    • مشکینی، میرزا علی، مصطلحات الفقه، قم: نشر الهادی، 1377.
    • موسوی بجنوردی، سید محمدحسین، القواعد الفقهیه، قم: الهادی، 1419.
    • موسوی خمینی، روح الله، تحریرالوسیلة، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی،
    • موسوى گلپایگانی، سید محمدرضا، مجمع المسائل للگلپایگانی، قم: دار القرآن الکریم، 1409.
    • نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام، تهران: دارالکتب الاسلامیه، 1404.