Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Public Order and Good Economic Ethics from the Perspective of Sources of Jurisprudence and Iranian Laws

Document Type : research

Authors
Somayeh Lashkari 1
Hassan Asadi 2
naserali Afzalnezhad 3
1 PhD student, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Varamin-Pishva Branch, Varamin, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Varamin-Pishva branch, Varamin, Iran.
3 Assistant Professor, Department of Fiqh and Fundamentals of Islamic Law, Faculty of Literature and Humanities, Islamic Azad University, Varamin-Pishva Branch, Varamin, Iran.
10.22034/ejs.2023.415996.1549
Abstract
Background and Aim: Public order and good morals are two general concepts that have important effects in various legal fields, including contracts, etc. The purpose of this research is to examine and explain the concepts, types, examples, functions and effects of public order and good economic ethics in Iran's legal system and Imami jurisprudence.
Materials and Methods: This research is of theoretical type and the research method is descriptive-analytical and the method of data collection is library and has been done by referring to documents, books and articles.
Ethical Considerations: In order to organize this research, while observing the authenticity of the texts, honesty and fidelity have been observed.
Results: The findings of the present research show that the general economic order and good economic ethics are considered the source of principles and rules in Iran's legal system and Imami jurisprudence. In fact, the function of these two concepts is not merely a negative function in the direction of "negation"; Rather, these two concepts can also have a positive function
Conclusion: The general economic order of the source, due to its textuality, is compatible with the law - the same government tool - but it is different from it. Because on the one hand, the provisions of all legal articles are not considered part of the general economic order. The good economic ethics of the source is not textual, and this point makes its positive function more effective; A source that is beyond the text, the place of emergence and discovery of legal rules and principles, compensates for the textual gap and results in the flexibility of the legal system and its exit from rigidity.
Keywords
general economic order
Good economic ethics
Imami jurisprudence
Iran'
s legal system
Subjects
  • افسای، محمدجعفر، «انفاق از منظر قرآن و عترت»، مجله فرهنگ کوثر، شماره هفتاد و دوم، زمستان 1386.
  • امامی، اسدالله، عبدی، صادق، « تحلیل مبانی فقهی حقوقی شرط عدم مسئولیت قراردادی»، مجله مجتمع آموزشی قم، سال اول، شماره دوم، تابستان 1378.
  • الانصاری، الشیخ مرتضی، المکاسب، قم، نشر اسماعیلیان، 1382.
  • برازش، علیرضا، تفسیر اهل البیت علیه­السلام، ترجمه سیدرسول بهشتی‌نژاد،هابیل جوانی، مصطفی خلاش، جلد اول، تهران، امیرکبیر، چاپ دوم، 1396.
  • بیدآباد، بیژن، « کنترل بازار آزاد ارز با هدفگذاری پولی و سیاستهای تحدیدی تورم»، پژوهشکده پولی و بانکی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، 1383.
  • بیروتی، محمد، هاشمی، سید محمد، «مبانی نظم عمومی در قرآن»، نشریه پژوهش­های فقهی، دوره دهم، شماره یک، بهار 1393.
  • ترکی، لیلا، مظاهری، باران، «تأثیرات اقتصادی تحریمهای مالی بر اقتصاد ایران»، فصلنامه علمی، پژوهشهای اقتصادی، دوره بیست و دوم، شماره چهارم، 1401.
  • جعفری­لنگرودی، محمد­جعفر، تأثیر اراده در حقوق مدنی، تهران، نشر گنج دانش، 1387.
  • جعفری­لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، تهران، چاپ احمدی، 1385.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، تهران، انتشارات پایدار، 1382.
  • حاجی­پور، مرتضی، «جلوه­های اصل حسن نیت در فقه امامیه»، فصلنامه فقه و مبانی حقوق اسلامی، شماره سوم، پاییز 1390.
  • حائری، مسعود، مبانی فقهی تحلیلی از ماده 10 قانون مدنی، چاپ دوم، تهران، صحافی موسسه کیهان، 1373.
  • حر عاملی، محمدبن­حسن، وسائل الشیعه، جلد هفدهم، چاپ سوم، قم، آل البیت، 1416ه.ق.
  • حسومی، طاهره، نوشین فرد، فاطمه، حسینی بهشتی، ملوک السادات، باب الحوائجی، فهیمه، حریری، نجلا، «مطالعه معانی ضمنی و لفظی آیات اخلاق اجتماعی در قرآن کریم»، پژوهش های اخلاقی، سال نهم، شماره یک، 1397.
  • حویزی، عبدعلی ­بن ­جمعه، نورالثقلین، چاپ چهارم، قم، اسماعیلیان، 1415ه.ق.
  • خدایاری سیکان، فیروزه، « تفاوت شرط خلاف نظم عمومی و اخلاق حسنه با شرط نا مشروع»، کنفرانس ملی حقوق در چشم انداز 1404، 1398.
  • خورسندیان، محمد علی، شراعی، الهام، «مبانی قاعده نفی اختلال نظام در فقه اسلامی و حقوق موضوعه»، پژوهشکده علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، پرتال جامع علوم انسانی، فقه ومبانی حقوق اسلامی، سال چهل و نهم، شماره یکم، 1395.
  • الرشتی، میرزا حبیب­الله، کتاب القضاء، قم، دارالقرآن الکریم، 1401ه.ق.
  • زمانی، سیده معصومه، حاجی حسنی، رضا، «اهمیت حفاظت از منابع طبیعی ازدیدگاه قرآن کریم»، دومین همایش ملی پژوهش‌های میان‌رشته ای قرآن و انگاره‌های علوم زیستی، ساری، 1400.
  • شهابی، مهدی، شهیدی، نگار، «اخلاق حسنه» و «نظم عمومی» چون منبع اصول و قواعد حقوقی تأملی بر چگونگی گذار از کارکرد سلبی به کارکرد ایجابی نهادهای حقوقی، مطالعات حقوق خصوصی، دوره چهل و هشتم، شماره سوم، 1397.
  • شیروی، عبدالحسین، حقوق اقتصادی، تهران، سمت، 1399.
  • صاحبی، محمدحسین، تفسیر قراردادها در حقوق خصوصی، تهران، ققنوس، 1376.
  • صانعی دره­بیدی، منوچهر، رضایی، مهران، «پژوهشی در مسألة آدام اسمیت: سازگاری یا ناسازگاری نظام اخلاقی و اقتصادی اسمیت» ، دوفصلنامة فلسفی-شناخت پژوهشنامة علوم انسانی، شماره 1/61، 1388.
  • صرامی، سیف‌الله، «قاعده فقهی نفی ظلم در قرآن کریم»، دوفصلنامه علمی ـ پژوهشی قرآن، فقه و حقوق اسلامی، شماره دوازدهم، دوره دوازدهم، 1399.
  • صفایی، سیدحسین، دوره مقدماتی حقوق مدنی: قواعدعمومی قراردادها، تهران، نشرمیزان، زمستان 1385.
  • عابدیان، میرحسین، شروط باطل و تاثیر آن در عقد، تهران، انتشارات جاودانه، 1387.
  • عاشری، بایرام، «مبانی فقهی قراردادهای خصوصی (ماده 10 قانون مدنی) با رویکردی به نظر حضرا امام خمینی (س)»، پایان نامه کارشناسی ارشد رشته فقه و مبانی حقوق اسلامی، وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، پژوهشکده امام خمینی (س) و انقلاب اسلامی، وابسته به موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س)، 1381.
  • غلامی، علی، از اخلاق حسنه تا امنیت اخلاقی: (مطالعه در سیاست جنایی جمهوری اسلامی ایران و فقه امامیه)، چاپ اول، تهران، دانشگاه امام صادق(ع)، 1390.
  • الفت، نعمت­الله، «نظم عمومی و الزام به انعقاد قرارداد»، فصلنامه حقوق اسلامی، شماره هفتم ، 1384.
  • فضلی، مهدی، خالقی، ابوالفتح، «کاستی‌های تقنینی در کاهش فساد در معاملات دولتی در پرتو رهنمودهای OECD»، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، شماره بیست و سوم، دوره ششم، 1397.
  • قربان­نیا، ناصر، اخلاق و حقوق بین الملل، تهران، انتشارات سمت، 1377.
  • کاتوزیان، ناصر، اعمال حقوقی، تهران، شرکت سهامی انتشار، 1384.
  • کاتوزیان، ناصر، مقدمه ی علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، شرکت سهامی انتشار، 1383.
  • کاتوزیان، ناصر، مقدمه ی علم حقوق و مطالعه در نظام حقوقی ایران، شرکت سهامی انتشار، 1383.
  • لوی برول، هانری، جامعه شناسی حقوقی، ترجمه ابوالفضل قاضی شریعت، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1370.
  • الماسی، نجادعلی، تعارض قوانین، تهران، نشر میزان، پاییز 1383.
  • الماسی، نجادعلی، علیزاده، عبدالرضا، کریم­پور، صالح، «نظم عمومی در رویکرد حقوقی، فقهی و جامعه­ شناختی»، نشریه پژوهش­های فقهی، دوره دوازدهم، شماره یک، بهار 1395.
  • محسنی، مرتضی، دوره حقوق جزای عمومی: کلیات حقوق جزا، تهران، گنج دانش، 1396.
  • مصباح یزدی، محمدتقی، اخلاق در قرآن، تهران، انتشارات موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، 1380.
  • مطهری، مرتضی، بیست گفتار، تهران، انتشارات صدرا، 1389.
  • معصومی­نیا، غلامعلی، «اخلاق اقتصادی (مبانی بینشی، آموزه­ها و آثار)»، فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی، سال هفتم، شماره بیست و ششم، تابستان 1386.
  • مکارم الشیرازی، الشیخ ناصر، انوار الفقاهه(کتاب التجاره)، قم، مدرسه الامام على بن ابى طالب(ع)، 1426ه.ق.
  • مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد سوم، چاپ دهم، قم، دارالکتاب الاسلامیه، 1371.
  • الموسوی البجنوردی، السید حسن، القواعد الفقهیه، قم، نشر الهادی، 1377.
  • مولاهویزه، محمد، «سیاست­گذاری عمومی در حقوق اقتصادی»، پژوهشکده شورای نگهبان، یادداشت منتشره در 29بهمن1400.
  • مومنی، حسین، «بررسی و تبیین تأثیر اسراف در بهره‌وری سازمان از منظر اسلام»، معارف اسلامی و مدیریت، شماره چهاردهم، 1400.
  • میرسعیدی، سید منصور، زمانی، محمود، «جرم اقتصادی؛ تعریف یا ضابطه؟»، پژوهش حقوق کیفری، سال دوم، شماره چهارم، پاییز 1392.
  • نجفی ابرندآبادی، علی­حسین، تقریرات درس حقوق کیفری اقتصادی، دانشکده حقوق دانشگاه شهید بهشتی، 1387.
  • نجفی، محمد حسن، جواهرالکلام فی شرح شرائع الاسلام، تهران، دارالکتاب الاسلامیه، 1400ه.ق.
  • نقوی، سید دلاور علی، «تأثیر ارزش­های اخلاقی بر اقتصاد و رفاه»، نشریه سفیر نور، سال پنجم، شماره بیستم، زمستان 1390.

 

Strategic Studies of Jurisprudence and Law
Volume 6, Issue 2 - Serial Number 21
Studies of economic jurisprudence
Spring 2024
Pages 17-32