Strategic Studies of Jurisprudence and Law

Strategic Studies of Jurisprudence and Law

The effect of rent-seeking on economics with a jurisprudential approach

Document Type : .

Authors
1 PHD Student, Department of jurisprudence and fundamentals of low and thought of Imam khomeini (RAH), Yadegar-e-Imam khomeini (RAH) shahre Rey Branch, Islamic Azad university, Tehran, Iran
2 Assistant Professor, Department of Islamic Jurisprudence and Law, Imam Khomeini Memorial Branch, Rey, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Assistant Professor, Department of jurisprudence and fundamentals of low and thought of Imam khomeini (RAH), Yadegar-e-Imam khomeini (RAH) shahre Rey Branch, Islamic Azad university, Tehran, Iran
10.22034/ejs.2022.333942.1193
Abstract
Background and Aim: Rent-seeking is one of the manifestations of corruption, the effects of which are very significant in the field of economics. The present study seeks to investigate the effect of rent-seeking on economics from a jurisprudential perspective.
 
Materials and Methods: The method used in the present study is the analysis of criminal content and reference to jurisprudential texts, legal documents, articles and research written in this field.
Ethical considerations: The present study has been written based on ethical principles in referring to and using jurisprudential sources and first-hand texts.
 
Results: Bribery has a variety of information, economic, political, social, educational, judicial and security rents and is a manifestation of oppression and corruption due to providing access to some and depriving others. In jurisprudence, practical rent-seeking has been declared ugly and forbidden.
 
Conclusion: Economic prosperity requires productive work and effort and avoidance of methods that allow some to access the benefits and deprive others. For this reason, rent causes inequality, oppression, as well as the formation of mafia gangs of wealth and power. Islamic jurisprudence opposes illegitimate amassing wealth, including rent-seeking.
Keywords

- قرآن کریم.
- امام ­جمعه­زاده، سید جواد، معصومی، سید داود، «رانتیریسم و تأثیر آن بر رابطه دولت و احزاب در ایران (1357-1330)»، مجله جستارهای سیاسی معاصر، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، شماره یک، 1389.
- انصاری، مرتضی، فوائد الاصول، قم: انتشارات اسلامی، 1416.
- انصاری، مرتضی، المکاسب، تهران، مجمع الفکر اسلامی، 1415.
- بجنوردی، سید میرزا حسن، القواعد الفقهیه، قم، انتشارات اسماعیلیان، بی­تا.
- پیرمرادیان، محمدرضا، «حرمت اعانه بر اثم و اعانه به ظالم در رسانه­های خبری و مطبوعات از دیدگاه فقه اسلامی و با تأکید بر اندیشه فقهی امام خمینی (ره)»، فصلنامه سپهر سیاست، دوره دوم، شماره پنج، 1394.
- حاجی یوسفی، امیرمحمد، «رانت، دولت رانتیر و رانتیریسم: یک بررسی مفهومی»، مجله سیاسی-اقتصادی، شماره صد و بیست و پنج و صد و بیست و شش، 1376.
- حر عاملی، محمدبن حسن، وسائل الشیعه، ترجمه عبدالرحیم گواهی، تهران، نشر کتابچی، 1386.
- حسین خان، مشتاق، رانت­ها، رانت­جویی و توسعه اقتصادی؛ ترجمه محمد خضری، چاپ اول، نشر پژوهشکده مطالعات راهبردی، 1386.
- حلی، حسن بن یوسف، تذکره الفقها، قم، انتشارات مؤسسه آل البیت، 1400.
- حلی، محمد بن حسن، ایضاح الفوائد، تعلیق حسین موسوی کرمانی، علی پناه اشتهاردی و عبدالرحیم بروجردی، قم، نشر اسماعیلیان، 1387.
- خضری، محمد، رنانی، محسن، «رانت­جویی و پیامدهای اجتماعی آن»، نامه مفید، شماره چهل و پنج، 1383.
- شافعی، محمد بن ادریس، الام، بیروت، دارالفکر، 1403.
- شریعتی، شهروز، «چیستی و کاستی نظریه دولت رانتیر»، نشریه راهبرد، شماره یازده، 1386.
- شیخ الاسلامی، عباس، واحد، فرزانه، بشیریه، تهمورث، معظمی، شهلا، «دسترسی دادرسان به عدالت در نظام عدالت کیفری ایران در یک مطالعه‌ی کیفی»، تحقیقات حقوق خصوصی و کیفری، شماره چهل و نه، 1400.
- صادقی تهرانی، محمد، مفت­خواران از دیدگاه کتاب و سنت، انتشارات شکرانه، گروه محققین جامعه علوم القرآن، 1393.
- صدر، سید محمدباقر، اقتصادان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، 1387.
- عسکری، محسن، «تأثیر درآمدهای نفتی بر ایجاد دولت رانتیر و دموکراسی»، فصلنامه تخصصی علوم سیاسی، شماره سیزده، 1389.
- فاضل لنکرانی، محمد، احکام پزشکی و بیماران، قم، مرکز فقهی ائمه اطهار علیه ­السلام، 1386.
- فرج­پور، مجید، فقر، فساد و تبعیض، موانع توسعه در ایران، تهران، نشر رسا، 1383.
- فضلی­نژاد، سیف الله، احمدیان، مرتضی، «اقتصاد رانتی در ایران و راه­های برون­رفت از آن»، مجله اقتصادی-ماهنامه بررسی مسائل و سیاست­های اقتصادی، دوره دهم، شماره یازده و دوازده، 1389.
- کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، جلد دوم، دارالکتب الاسلامیه، تهران، 1365.
- کوچک­زاده، فرهاد، «دین و نگاه دینی امام خمینی (ره) به عنوان رهبر جامعه اسلامی از مقوله فساد»، نشریه بصیرت، 1398.
- کوشا، جعفر، «اعمال نفوذ برخلاف حق و مقررات قانونی»، فصلنامه پژوهش حقوق کیفری، دوره اول، شماره یک، 1391.
- مطهری، مرتضی، عدل الهی، قم، نشر صدرا، 1386.
- مطهری، مرتضی، بیست گفتار، قم، نشر صدرا، 1376.
- مکارم شیرازی، ناصر، ربا و بانکداری اسلامی، تهیه و تنظیم ابولقاسم علیان نژادی، قم، انتشارات علی ابن ابی طالب، 1380.
- ملکی، علی، «گذار از اقتصاد نفتی به اقتصاد دانش بنیان و تحلیل نقش سیاست­های علم، فناوری و صنعت؛ مشخصات اقتصاد نفتی»، نامه سیاست علم و فناوری، دوره یکم، شماره یک، 1390.
- منتظری، حسینعلی، رساله استفتائات، تهران، نشر تفکر، 1373.
- موسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد، نگاهی به نقش سازمان­های اطلاعاتی در امنیت اقتصادی (با تأکید بر سیاست­های کلی اصل 44 قانون اساسی)، بولتن مطالعات امنیت اقتصادی، شماره دوازده، تهران، موسسه تدبیر اقتصاد، 1386.
- موسوی خمینی، سید روح الله، صحیفه امام خمینی، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی قدس سره، 1385.
- نجفی، محمدحسین، جواهر الکلام، محقق: شیخ عباس قوچانی، بیروت، درالاحیاء التراث العربیه، بی­تا.
منابع اینترنتی
-  طهماسبی، مـرتضی، مقالـه رانـت­خـواری و ویژه­خواهی از منظر اسلام، سرویس خبری کیهان، 20 دی 1393، قابل دسترسی در:
http://kayhan.ir/fa/news/34369