حکم «مَدح من لایستحقُ المَدحَ أو یستحقُ الذمَ» از نظر امام خمینی(ره)

نوع مقاله: علمی تخصصی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

2 دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی

چکیده

حکم «مَدح من لایستحقُ المَدحَ أو یستحقُ الذمَ» از نظر امام خمینی(ره)
چکیده
انسان فطرتأ خواهان شنیدن یا گفتن عبارت‌های ستایش‌آمیز است و از سوی دیگر زندگی اجتماعی بدون تشویق و تحسین و تجلیل از شایستگان بسترساز پیشرفت و تعالی نخواهد بود. ستایش‌ها یا مفهوم و جهت‌گیریِ انسانی وحق‌شناسانه دارد و یا آلوده به ریا، مصلحت ‌اندیشی و منفعت‌طلبی است. تملق و چاپلوسی از مصادیق بارزِ ستایش‎هایی است که به مفعت طلبی و نفاق آلوده شده و مشمول حکمِ «مدح من لایستحق المدح أو یستحق الذم» می‏باشد. بسیاری از فقها، در کتب اخلاقی و فقهی، به این مهم پرداخته‎اند. این پژوهش، به بررسی دیدگاه امام خمینی(ره) در باره‏ی تملق پرداخته‏ است؛ امام خمینی(ره) از جمله فقهای معاصر است که مدح و ذم و حکم فقهی آن‏ را در اندیشه‏های خود تبیین نموده است. پیشینه‏ی علمی و اندیشه‏های ناب امام خمینی(ره) به دلیل بهره‏مندی گسترده از دانش‏های اسلامی چون فقه، اصول، تفسیر و کلام و... نه تنها بیان‏گر عمق اندیشه‏های ایشان است؛ بلکه به وضوح بیان کننده‏ی مفهوم و گستره‏ی آسیب‏رسانی پدیده‏ی تملق و چاپلوسی در عرصه‏های حیات فردی و جمعی می‏باشد. بر این اساس، از آموزه‏های اخلاقی و معنوی ایشان از جمله در زمینه‏ی چاپلوسی و نکوهش آن، بهره برده تا تأثیر مثبت و سازنده در ذهن و رفتار مخاطبان بر جای گذارد. در این پژوهش با روش گردآوری اطلاعات کتابخانه‎ای، به‎صورت توصیفی- تحلیلی، از کلام و آثار اخلاقی و معنوی امام خمینی(ره) در زمینه‏ی چاپلوسی و نکوهش آن بهره برده تا با نگاه به متون اسلامی و دینی، زمینه پیش بردن مباحث اخلاقی در جامعه فراهم گردد.
کلیدواژه‎ها: مدح، ذم، تملق، کذب، أغراء به جهل، اغفال.

کلیدواژه‌ها

موضوعات